دیابت بیماری است که بر نحوه استفاده بدن از قند خون تأثیر می‌گذارد. عوامل موثر در دیابت ، بسته به نوع دیابت و جنسیت در افراد می تواند تفاوت داشته باشد.

دیابت عبارت است از وجود مقدار زیادی قند زائد بر حد مجاز در خون و این اتفاق وقتی واقع می شود که لوزالمعده انسان به قدر کافی هورمون انسولین ترشح نکند و یا اصولا هیچ انسولین ترشح نکند.

هورمون انسولین ماده شیمیای است که سلول ها را تحریک می کند تا قند موجود در خون را جذب و ذخیره کنند.

اگر انسولین طبیعی بدن نتواند در جذب خون اثر بگذارد و مقدار قند موجود در خون از حد مجاز بیشتر شود، باعث ایجاد عوارض و ناراحتی هایی از جمله تکرر ادرار ، تشنگی زیاد و خستگی مفرط می شود که ممکن است آسیبهائی به عروق قلبی ، کلیه ، چشم و غیره وارد شود.

 

دیابت نوع اول

به طور کلی دو نوع بیماری دیابت و قند خون تشخیص داده می شود ، نوعی که خیلی مشکل و شدید است و خوشبختانه کمتر دیده می شود ، « دیابت نوع اول » نامیده می شود که معمولا کودکان و گاهی نیز جوانان زیر ۴۰-۳۵ سال سن دچار آن می شوند.

در دیابت نوع اول چون سلول های لوزالمعده که هورمون انسولین ترشح می کنند به تدریج در اثر انواع عکس العمل های سیستم دفاع طبیعی بدن از بین رفته اند و هیچ هورمون انسولین ترشح نمی شود ناچار باید مرتبا به بیمار انسولین مصنوعی تزریق شود.

دیابت نوع اول به عنوان دیابت جوانان و یا دیابت وابسته به انسولین نیز نامبرده می شود.

 

دیابت نوع دوم

بیماری دیابت که به طور گسترده ای دامنگیر مردم جهان است بیماری دیابت نوع دوم است که معمولا در سنین پس از جوانی و پس از چهل سالگی ممکن است ایجاد شود .

اغلب اشخاصی که به این نوع دیابت مبتلا می شوند از نظر مقدار انسولین که لوزالمعده آن ها باید ترشح کند ممکن است مساله ای نداشته باشند و حتی در مواردی مقدار انسولین آنها نیز کافی است.

ولی تاثیر انسولین آن ها روی روند جذب قند توسط سلولها کم است و سلول ها در مقابل تأثیر طبیعی بدن مقاوم هستند.

حتما بخوانید!
میزان نیاز بدن به آب هنگام ورزش و فعالیت بدنی

دیابت نوع دوم را معمولا دیابت ناوابسته به انسولین و یا دیابت بزرگسالان می نامند ، این نوع دیابت شاید حدود ۹۰ درصد بیماری های قند را شامل می شود که بسیاری از افراد اطلاعی درباره عوامل موثر در دیابت ندارند.

چون آن چه که انسان می خورد یعنی انواع موادغذائی که در رژیم غذایی خورده می شود و روش زندگی و کار و اشتغال تأثیر زیادی روی قندخون و انسولین دارد، بنابر این رژیم غذایی و رژیم زندگی مهمترین نقش را در کنترل بیماری قند نوع دوم می تواند داشته باشد.

دیابت نوع اول و دوم

عوامل و آثار تغذیه در بیماری قند

پرخوری به طور کلی و بخصوص زیاد خوردن برخی غذاها یکی از عوامل موثر در دیابت است که موجب بالا رفتن سریع قند در خون می شود تا حدی که ممکن است ترشح تدریجی انسولین توسط لوزالمعده نتواند آنرا در حد متعادل کنترل کند.

در نتیجه قند خون بالا می رود و اگر پرخوری نشود و از برخی غذاها کمتر و به قدر متعارف خورده شود مقدار قند خون با احتمال زیاد در سطح متعادلی قرار می گیرد و به راحتی جذب سلولها میشود.

برخی غذاها دارای ترکیبات شیمیایی خاصی هستند که فعالیت انسولین و ظرفیت قندزدائی انسولین را تحریک می کنند و یا مستقیما روی مکانیسم تنظیم قندخون اثر می گذارند.

مواد ضد اکسید کننده موجود در غذاها مانند ویتامین C و ویتامین E ممکن است فعالیت خرابکاری رادیکال های آزاد را خنثی کنند و مانع آن شوند که به سلول های بتا حمله کرده و ایجاد التهاب و آسیب نمایند.

این نوع ضد اکسید کننده ها هم چنین از اکسیداسیون جزء بد کلسترول LDL جلوگیری می کنند و این اثر مهمی است زیرا جز بد کلسترول LDL در بیماران مبتلا به دیابت در مقابل رادیکال های آزاد بیشتر آسیب پذیر است و به همین دلیل بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم ۳-۲ برابر بیشتر از اشخاصی که مبتلا به بیماری قند نیستند در مقابل بیماریهای قلبی حساس و مستعد هستند.

و بالاخره تأثیر دیگر خاص مواد غذائی این است که ممکن است از طریق جلوگیری از عکس العمل های آلرژیک غذائی نسبت به برخی مواد از جمله پروتئین شیر ، بروز بیماری قند نوع اول به تأخیر بیفتد.

حتما بخوانید!
خواص و فواید میوه و سبزی

با توجه به توضیحات بالا درباره عوامل موثر در دیابت ، به طور کلی صحیح نیست گفته شود که تنها ، خوردن قند زیاد موجب بیماری قند می شود زیرا چه بسا هستند اشخاصی که خیلی قند و شیرینی می خورند و به بیماری قند مبتلا نمی شوند، و علت واقعی بیماری دیابت در حقیقت وجود انسولین غیر کافی و یا بی اثر بودن انسولین بدن برای کمک به هضم و جذب قند توسط سلول هاست.

عوامل و آثار تغذیه در بیماری قند

 

نقش رژیم غذائی در بیماری دیابت و قند خون

مبتلا شدن به دیابت یک امر بسیار پیچیده ای است و تنها معلول یک علت خاصی نیست ولی به هر حال نظریه حاکم فعلی این است که انسان از بدو تولد مستعد دیابت است و سپس وضع زندگی و تغذیه و محیط زندگی موجب تحریک بروز علائم بیماری می شود.

رژیم غذایی و بیماری قند همیشه با هم ارتباط نزدیک داشته اند زیرا اصولا دیابت اختلالی در لوزالمعده است، یعنی در غده ای که هورمون انسولین را تولید می کند و انسولین ماده ای است که برای تبدیل غذا به انرژی لازم است.

پس از این که غذا در دهان جویده و وارد معده شود ، ابتدا در معده مواد هیدراتهای کربن شکسته شده و تبدیل به گلوکز که قند قابل جذب است می شود و انسولین تولید شده توسط لوزالمعده موجب می شود گلوکز از خون وارد عضلات شده و در آنجا تبدیل به انرژی و یا ذخیره شود.

زمانی تصور می شد که خوردن قند زیاد موجب اصلی بروز بیماری دیابت و قند خون است ولی بعد ها معلوم شد که بروز بیماری قند خیلی پیچیده تر از آن است و چیزی نیست که یک شبه پس از قند زیاد خوردن علائم آن بروز کند.

معمولا سالها طول می کشد تا این بیماری مراحل بروز خود را طی کند و در این مدت دراز که برای بروز بیماری قند لازم است ، شناخت عوامل موثر در دیابت و انتخاب مواد غذایی مناسب ممکن است به جلوگیری از پیشرفت و بروز آن کمک کند و حتی اگر شخص سابقه ارثی و ژنتیکی دیابت در خانواده داشته باشد نیز احتمال دارد رژیم غذایی ، مقاومت بدن را در برابر بروز آن افزایش دهد.

مطلب قبلیپیشگیری و درمان خستگی با غذاهای مناسب
مطلب بعدیدرمان پوکی استخوان بانوان با مصرف دارو

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید